پروتکل (protocol) چیست؟


تصور کنید مثلا یک چینی و یک فرانسوی، هر یک به زبان خودشان بخواهند با یکدیگر صحبت کنند؛ چه اتفاقی خواهد افتاد؟ قطعا از صحبتهای هم هیچ نخواهند فهمید. در واقع، هر زبان از ۲ بخش لغات و مفاهیم و دستور زبان تشکیل شده است و ما برای درک یکدیگر، باید در هر دو طرف مکالمه مجهز به قوانین یکسانی باشیم در غیر این صورت، امکان برقراری ارتباط نخواهیم یافت.این موضوع دقیقا به همین سادگی درباره رایانه ها هم برقرار است. رایانه ها برای ارتباط با یکدیگر احتیاج به یک زبان مشترک دارند که این زبان، همان پروتکل است. پروتکل در لغت به معنای آداب و رسوم، تشریفات و نیز توافق است که این مفاهیم، با کاربرد رایانه ای آن هم سازگار است. درحقیقت، پروتکل عبارت است از مجموعه استانداردی از قوانین و توافق ها که تعیین می کنند چگونه رایانه های درون یک شبکه با هم ارتباط برقرار کنند. قالب انتقال داده ها، مکانیزم چک کردن خطا که هنگام نقل و انتقال در داده ها پیش می آید، مکانیزم تصحیح خطا، روش فشرده سازی داده ها (اگر وجود داشته باشد)، همه و همه، از سوی قوانین استاندارد پروتکل تعیین میشوند.

protocol-head

انواع پروتکل علوم رایانه و ارتباطات

  • پروتکل ارتباطات: قرارداد ارتباطات یا پروتکل ارتباطات (به انگلیسی: Communications Protocol)‏ در شبکه‌های رایانه‌ای به مجموعه قوانینی اطلاق می‌گردد که نحوهٔ ارتباطات را قانونمند می‌نماید. نقش پروتکل در کامپیوتر نظیر نقش زبان برای انسان است. برای مطالعه یک کتاب نوشته شده به فارسی می‌بایست خواننده شناخت مناسبی از زبان فارسی را داشته باشد. به منظور ارتباط موفقیت آمیز دو دستگاه در شبکه نیز باید هر دو دستگاه از یک پروتکل مشابه استفاده کنند.
  • پروتکل اینترنت: قرارداد اینترنت یا پروتکل اینترنت مهمترین قراردادی است که برای مبادله اطلاعات در شبکه‌های اینترنتی وجود دارد. این قرارداد بنیادی‌ترین قرارداد شکل‌دهنده اینترنت می‌باشد و وظیفه مسیردهی بسته‌های اطلاعاتی را در گذر از مرزهای شبکه‌ها به عهده دارد. پروتکل اینترنت یک پروتکل لایه‌ای است که در نرم‌افزار داخلی استفاده می‌شود و در لایه ارتباط (Link) قرار می‌گیرد. آی‌پی در شرایط پروتکل لایه‌ای پایین می‌تواند خدمات جهانی دسترسی را بین کامپیوترها ارائه کند.
  • پروتکل رمزنگاری: پروتکل رمزنگاری (به انگلیسی: Cryptographic protocol)‏ (رمز نگاری پروتکل و یا پروتکل‌های امنیتی) پروتکل‌های انتزاعی یا مربوط بهم می‌باشند که روش‌های رمز نگاری و نحوه ساختن توابع امن را بیان می‌کنند.
  • پروتکل بافرز: پروتکل بافرز، یک روش سریالیزه کردن اطلاعات است که توسط گوگل برای استفاده داخلی توسعه یافته بود که بعداً برای استفاده عموم منتشر شد. از این روش برای برقرار کردن ارتباطات بین برنامه‌ها توسط سیم و یا ذخیره کردن اطلاعات استفاده می‌شود. این روش شامل یک زبان توصیف میانی و یک کامپایلر که کدهای مختلف برای زبان‌های برنامه‌نویسی مختلف از این زبان توصیف میانی تولید می‌کند، است.

پروتکل های مهم و پایه در شبکه  عبارتند از :

  • FTAM: پروتکل دسترسی به فایل
  • FTP: پروتکل انتقال فایل در اینترنت
  • SMTP : پروتکل اینترنت برای انتقالات پست الکترونیکی
  • SNMP  : پروتکل اینترنت برای نظارت بر شبکه ها و اجزای شبکه
  • Telnet  : پروتکل اینترنت برای برقراری ارتباط با میزبانهای راه دور و پردازش محلی داده ها
  • Gopher  : پروتکلی برای در اختیار قرار گذاشتن اطلاعات با استفاده از سیستمی ازز منوها، صفحات  یا اتصالاتی به Telnet است.
  • NCP   : پروتکل هسته مرکزی
  • UDP   : پروتکل انتقال داده
  • DNS : پروتکلی است که یک نام دامنه را به یک آدرس  تبدیل می کند.
  • TCP : پروتکل کنترل انتقال
  • STP :قسمتی از پشته پروتکل IPX/SPX مربوط به شرکت Novell
  • NwLink : نسخه مایکروسافت IPX/SPX است
  • NetBEUI: پروتکل گسترش یافته کاربر NetBIOS ، اعمال سطح پایین شبکه مثل بااشتراک گذاشتن فایلها و چاپگرها را انجام می دهد .
  • ATP  : پروتکل مبادلات Apple Talk
  • RIP   : پروتکل مسیریابی مبتنی بر بردار-فاصله RFC اساس یک الگوریتم می باشد.
  • SLIP  : پروتکلی که برای تبادل یک TCP/IP روی یک اتصال سریال می باشد مثل مودم.
  • PPP  : پروتکلی بسیار پیشرفته تر از SLIP که برای اتصال سریال می باشد.
  • HTTP  : پروتکلی که برای انتقال ابرمتن و صفحات وب در شبکه بکار می رود
  • NEWS : پروتکلی برای انتقال
  • BGP  : یک پروتکل دروازه خارجی مبتنی بر RFC
  • ARP : پروتکلی که برای شناسائی آدرس. یک ایستگاه براساس آدرس IP بکار می رود.
  • DHCP: پروتکلی جهت تخصیص آدرس های IP بصورت پویا است
  • CIDR : پروتکل مخصوص های تعریف شده برای هر IP است
  • IP : از پروتکل TCP/IP برای تعیین مسیر و ارسال بسته
  • IPX : از رشته پروتکل IPX/SPX شرکت Novell برای تعیین مسیر و ارسال بسته
  • DDP : پروتکل حمل داده های Apple Talk
  • ICMP: پروتکلی برای گزارش خطاها بر روی اینترنت است
  • CSMA/CD: هنگامی که در شبکه تصادم داده ها بوجود آید، یک دوره تناوبی انتظار، جهت کاهش تصادم ها تحمیل می شود

منبع: ویکی پدیا ، fryaco



پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


در حال بارگذاری..